จากวิกฤตราคามะพร้าว สู่การสร้างมูลค่าเพิ่มที่ยั่งยืนแห่งบางสะพานน้อย
วิสาหกิจชุมชนกลุ่ม 100 พันมะพร้าวไทย ตั้งอยู่ที่บ้านหนองห้วยฝาด หมู่ที่ 6 ตำบลปากแพรก อำเภอบางสะพานน้อย จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ถือเป็นหนึ่งในโมเดลความสำเร็จอันโดดเด่นของการรวมกลุ่มเกษตรกรในท้องถิ่น เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนด้วยการนำทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ล้นเหลือมาสร้างมูลค่าเพิ่มอย่างชาญฉลาดและครบวงจร
จุดเริ่มต้นและแรงบันดาลใจในการก่อตั้ง
ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2553 ชุมชนทุ่งสะท้อนและพื้นที่ใกล้เคียงในอำเภอบางสะพานน้อย ซึ่งเป็นแหล่งปลูกมะพร้าวผืนใหญ่ของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ต้องประสบกับ “วิกฤตราคามะพร้าวตกต่ำและผลผลิตล้นตลาด” อย่างรุนแรง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้และความเป็นอยู่ของเกษตรกรชาวสวนมะพร้าวในพื้นที่
จากวิกฤตดังกล่าว คุณจีรวรรณ พัฒน์ทอง (ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนฯ) ซึ่งมีความรู้พื้นฐานทางด้านกระบวนการแปรรูปและวิทยาศาสตร์ ได้เล็งเห็นถึงศักยภาพของมะพร้าวไทยในท้องถิ่น จึงได้ชักชวนและรวมกลุ่มเกษตรกรชาวสวนมะพร้าวในระยะแรกจำนวน 38 คน จัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขึ้น โดยมีเป้าหมายสำคัญเพื่อช่วยกันแก้ไขปัญหาราคามะพร้าว ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ และนำผลผลิตมาแปรรูปเพื่อสร้างรายได้เสริมที่มั่นคงให้กับครอบครัว
การบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ (ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ)
กลุ่ม 100 พันมะพร้าวไทย เติบโตอย่างมั่นคงด้วยการวางแผนดำเนินงานที่เป็นระบบ ครบวงจร 3 มิติ ดังนี้:
- ต้นน้ำ (วัตถุดิบคุณภาพ): ควบคุมคุณภาพตั้งแต่การคัดเลือกผลมะพร้าว โดยเน้นวัตถุดิบจากสวนของสมาชิกที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP (Good Agricultural Practices) และมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ เพื่อให้มั่นใจว่าปลอดภัยไร้สารเคมีตกค้าง
- กลางน้ำ (นวัตกรรมการแปรรูป): เริ่มต้นจากการผลิต “น้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น” บริสุทธิ์ และไม่หยุดพัฒนาที่จะนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีเข้ามาช่วย จนสามารถต่อยอดเศษเหลือทิ้งจากมะพร้าวให้เกิดประโยชน์สูงสุด เช่น การนำกากมะพร้าวมาทำเป็นแป้งมะพร้าว และการนำกะลามะพร้าวไปทำถ่านกัมมันต์ (Activated Carbon)
- ปลายน้ำ (ตลาดและการเรียนรู้): มุ่งเน้นการขยายช่องทางการจัดจำหน่ายทั้งออฟไลน์และออนไลน์ รวมถึงยกระดับพื้นที่ของกลุ่มให้กลายเป็น “ศูนย์การเรียนรู้เกษตรวิถีชีวิตชาวสวนมะพร้าว” เพื่อต้อนรับคณะศึกษาดูงานและส่งเสริมอาชีพให้คนในชุมชน
ความร่วมมือและก้าวสำคัญสู่ “หมู่บ้านทำมาค้าขาย”
ในปี พ.ศ. 2563 กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ได้เล็งเห็นถึงศักยภาพอันแข็งแกร่งของกลุ่ม จึงได้เข้ามาสนับสนุนและเปิดตัวให้เป็นวิสาหกิจชุมชนภายใต้ “โครงการหมู่บ้านทำมาค้าขายแห่งใหม่” ของอำเภอบางสะพานน้อย
การเข้ามาส่งเสริมในครั้งนี้ (ช่วงปี 2563 – 2565) ช่วยให้กลุ่มสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ๆ ที่ตอบโจทย์ตลาดโมเดิร์นและสร้างความหลากหลายทางชีวภาพได้มากขึ้น จนเกิดเป็นสินค้าสร้างชื่อ เช่น ยาสีฟันน้ำมันมะพร้าวผสมชาโคล, ครีมบำรุงผิวน้ำมันมะพร้าวผสมฟ้าทะลายโจร และเซรั่มบำรุงผม
ผลิตภัณฑ์เด่นของกลุ่มในปัจจุบัน
ปัจจุบัน วิสาหกิจชุมชนกลุ่ม 100 พันมะพร้าวไทย มีสินค้าแปรรูปเพื่อสุขภาพและความงามที่หลากหลาย ภายใต้มาตรฐานการผลิตที่สะอาดและปลอดภัย อาทิ:
- น้ำมันมะพร้าวสกัดเย็นบริสุทธิ์ 100%
- น้ำมันมะพร้าวสำหรับปรุงอาหาร
- โลชั่นและครีมบำรุงผิวน้ำมันมะพร้าว (สูตรผสมสมุนไพร)
- สบู่น้ำมันมะพร้าว และสบู่ถ่านกะลามะพร้าว
- ผลิตภัณฑ์บำรุงเส้นผมและหนังศีรษะ
วิสัยทัศน์ของเรา
จากสมาชิกเริ่มต้นเพียงไม่กี่สิบคนในวันนั้น สู่วิสาหกิจชุมชนที่สร้างรายได้หมุนเวียนหลักแสนบาทต่อปีให้กับชุมชนในวันนี้ “100 พันมะพร้าวไทย” ไม่เพียงแต่ช่วยพยุงราคามะพร้าวของเกษตรกร แต่เรายังมุ่งมั่นที่จะส่งมอบผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ผสานนวัตกรรม เพื่อสุขภาพที่ดีของผู้บริโภค พร้อมขับเคลื่อนชุมชนบางสะพานน้อยให้เติบโตอย่างยั่งยืนสืบไป
วิสาหกิจชุมชน
100พันมะพร้าวไทย 123/1 ม.6 ต.ปากแพรก อ.บางสะพานน้อย จ.ประจวบคีรีขันธ์ 77170
ติดต่อโทร: 095 479 6311
Facebook: วิสาหกิจชุมชน 100 พัน มะพร้าวไทย
Gmail: 100pancoco@gmail.com
สินค้าที่เกี่ยวข้อง