เจาะลึกประวัติศาสตร์ “อำเภอสามร้อยยอด” จากตำนานท้องทะเลสู่ผืนดินแห่งธรรมชาติอันสมบูรณ์

หากเอ่ยถึงสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่ผสมผสานระหว่างขุนเขา ท้องทะเล และพื้นที่ชุ่มน้ำได้อย่างลงตัว “อำเภอสามร้อยยอด” จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คงเป็นชื่อแรก ๆ ที่หลายคนนึกถึง แต่เบื้องหลังความงดงามของอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศไทยแห่งนี้ มีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ตำนาน และการพัฒนาท้องถิ่นที่น่าสนใจซ่อนอยู่มากมาย

ตำนานที่มาของชื่อ “สามร้อยยอด”

ชื่อของ “สามร้อยยอด” มีเรื่องเล่าและข้อสันนิษฐานที่สืบทอดกันมา 2 แนวทางหลัก ๆ ทั้งในเชิงตำนานพื้นบ้านและเชิงภูมิศาสตร์ ดังนี้:

ตำนานพื้นบ้าน (ตามพรหม)

มีตำนานท้องถิ่นเล่าต่อกันมาว่า ในอดีตพื้นที่แถบนี้เป็นทะเลเปิด มีเรือสำเภาจีนลำหนึ่งแล่นผ่านมาและเผชิญกับลมพายุรุนแรงจนเรืออับปางลง ลูกเรือและผู้โดยสารบนเรือได้พยายามว่ายน้ำเอาชีวิตรอด แต่ด้วยคลื่นลมที่เชี่ยวกรากทำให้มีผู้รอดชีวิตขึ้นฝั่งมาได้เพียง 300 คน เท่านั้น จึงเรียกเกาะแก่งและยอดเขาแห่งนี้ว่า “เกาะสามร้อยรอด” ต่อมาเมื่อเวลาผ่านไปและการออกเสียงเพี้ยนไปตามยุคสมัย จึงกลายเป็น “สามร้อยยอด” ในปัจจุบัน

ข้อสันนิษฐานทางภูมิศาสตร์

อีกกระแสหนึ่งเชื่อว่า ชื่อนี้มาจากลักษณะทางกายภาพของพื้นที่ เนื่องจากพื้นที่แถบนี้เต็มไปด้วยเทือกเขาหินปูนที่สูงชันสลับซับซ้อน มีมียอดเขาน้อยใหญ่เรียงรายกันอยู่เป็นจำนวนมาก เมื่อมองจากระยะไกลจะเห็นเป็นยอดเขามากมายนับไม่ถ้วน คนโบราณจึงเปรียบเปรยความล้นหลามนี้ว่ามีถึง “สามร้อยยอด” นั่นเอง

ประวัติความเป็นมาและการตั้งอำเภอ

ในอดีต พื้นที่ของอำเภอสามร้อยยอดไม่ได้มีฐานะเป็นอำเภอเอกเทศ แต่เป็นส่วนหนึ่งของอำเภอปราณบุรีและอำเภอกุยบุรี จนกระทั่งพื้นที่เริ่มมีความเจริญและมีประชากรหนาแน่นขึ้น รัฐบาลจึงได้เริ่มจัดระเบียบการปกครองใหม่ตามลำดับเวลาดังนี้:

• พ.ศ. 2538 (จัดตั้งกิ่งอำเภอ): กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศแยกตำบลกุยเหนือจากอำเภอกุยบุรี และตำบลสามร้อยยอด ตำบลศิลาลอยจากอำเภอปราณบุรี รวม 3 ตำบล เข้าด้วยกัน และยกฐานะขึ้นเป็น “กิ่งอำเภอสามร้อยยอด” เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2538 โดยให้อยู่ในความควบคุมดูแลของอำเภอปราณบุรี
• พ.ศ. 2550 (ยกฐานะเป็นอำเภอ): ด้วยการเติบโตทางเศรษฐกิจ ประชากร และความสำคัญด้านการท่องเที่ยว รัฐบาลจึงมีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอสามร้อยยอดขึ้นเป็น “อำเภอสามร้อยยอด” อย่างเต็มตัวเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 เพื่อประโยชน์ในการบริหารราชการและการให้บริการประชาชน

ดินแดนแห่งอุทยานแห่งชาติทางทะเลแห่งแรกของไทย

สิ่งที่ไม่พูดถึงไม่ได้เมื่อคัดสรรประวัติของสามร้อยยอด คือ “อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด” ซึ่งถูกประกาศให้เป็นอุทยานแห่งชาติประเภทชายฝั่งทะเลแห่งแรกของประเทศไทยเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2509

พื้นที่แห่งนี้มีความสำคัญระดับโลก โดยเฉพาะ “ทุ่งสามร้อยยอด” หรือพรุสามร้อยยอด ซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำประเภทสาระนกที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงมาก เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของนกอพยพและสัตว์น้ำนานาชนิด และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น พื้นที่ชุ่มน้ำโลก (Ramsar Site) ลำดับที่ 11 ของประเทศไทย

เกร็ดประวัติศาสตร์สำคัญ: > ภายในอุทยานฯ มี “ถ้ำพระยานคร” ซึ่งเป็นที่ตั้งของ พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ พลับพลาจตุรมุขที่สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เมื่อปี พ.ศ. 2433 และเป็นตราสัญลักษณ์ประจำจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในปัจจุบัน

ข้อมูลการปกครองและสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน

ปัจจุบัน อำเภอสามร้อยยอดแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 ตำบล 41 หมู่บ้าน ได้แก่:

• ตำบลสามร้อยยอด
• ตำบลศิลาลอย
• ตำบลไร่เก่า
• ตำบลไร่ใหม่
• ตำบลศาลาลัย

สภาพเศรษฐกิจและอาชีพหลัก

วิถีชีวิตของชาวสามร้อยยอดขับเคลื่อนด้วย 3 เสาหลักทางเศรษฐกิจ คือ:

• เกษตรกรรม: การทำไร่สับปะรด (ผลไม้ขึ้นชื่อของจังหวัด), ไร่อ้อย, มะพร้าว และการทำนา
• ประมง: เนื่องจากมีชายฝั่งทะเลทอดยาว ชาวบ้านในแถบตำบลสามร้อยยอดจึงทำประมงพื้นบ้านและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ (เช่น ฟาร์มกุ้ง)
• การท่องเที่ยวและบริการ: รีสอร์ท โฮมสเตย์ และร้านอาหาร เติบโตอย่างต่อเนื่องรองรับนักท่องเที่ยวที่มาเยือนหาดแหลมศาลา หาดสามร้อยยอด และถ้ำพระยานคร

วิสาหกิจชุมชน

100พันมะพร้าวไทย 123/1 ม.6 ต.ปากแพรก อ.บางสะพานน้อย จ.ประจวบคีรีขันธ์ 77170

ติดต่อโทร: 095 479 6311

Facebook: วิสาหกิจชุมชน 100 พัน มะพร้าวไทย

Gmail: 100pancoco@gmail.com

สินค้าที่เกี่ยวข้อง